Standardy Organizacji Młodego Krakowa to propozycja wypracowana przez uczestników i uczestniczki Krakowskiej Akademii Partnerstwa Organizacji i Kooperacji, która określa zasady realizacji działań z zakresu pracy z młodzieżą oraz angażowania krakowskiego środowiska praktyków youth worku w rozwijanie tego obszaru w Krakowie.

Ich celem jest konsolidacja wspólnych założeń i poszerzanie krakowskiej społeczności praktyków pracy z młodzieżą pod egidą programu Młody Kraków tak, aby:

• działania z obszaru pracy z młodzieżą w Krakowie miały wspólne podstawy metodyczne i standardy,

• społeczność praktyków aktywnie angażowała się w rozwijanie obszaru pracy z młodzieżą w Krakowie we współpracy z Miastem Kraków.

Standardy Organizacji Młodego Krakowa to wspólny punkt odniesienia dla krakowskiej społeczności praktyków youth worku, która wspólnie dba o jakość praktyk, jak i warunki systemowe dla pracy z młodzieżą w Krakowie. Ważne jest, aby społeczność ta obejmowała:

• organizacje pozarządowe, które angażują się w tworzenie, realizowanie i ewaluowanie programu Młody Kraków lub aspirują do tego,
• jednostki realizujące pracę z młodzieżą w ramach innych polityk i sektorów (np. kultura, edukacja, praca socjalna, sport), pracujące również metodą youth workową, które mogą współpracować z Młodym Krakowem i wzmacniać go,
• stronę samorządową oraz administrację publiczną zaangażowaną w realizację krakowskiej polityki młodzieżowej

oraz odnosiła się do i bezpośrednio angażowała w kluczowe momenty rozwojowe samych młodych ludzi.

Postulujemy, by standardy zostały umocowane w kolejnym programie Młody Kraków, który będzie podstawą prawną do nadawania statusu Organizacji Młodego Krakowa podmiotom zaangażowanym w tworzenie, realizowanie oraz ewaluowanie programu Młody Kraków.

Społeczność praktyków może je jednak rozwijać i praktykować już teraz! Proponujemy by opracowane standardy były wykorzystane w 2026 roku jako:

• wytyczne do autorefleksji i ewaluacji jakości pracy z młodzieżą w społeczności praktyków krakowskiego youth worku,

• kryteria jakości współpracy organizacji z Miastem Kraków w zakresie pracy z młodzieżą,
• kluczowe obszary doskonalenia i rozwoju dla kadry organizacji praktykujących pracę z młodzieżą,
• przestrzeń wspólnego uczenia się, wymiany dobrych praktyk i doświadczeń oraz rozwijania krakowskiego youth worku.

Aby to osiągnąć należy zorganizować akcję informacyjno-promocyjną dotyczącą standardów pracy z młodzieżą obowiązujących w programie Młody Kraków, dla uspójnienia myślenia o jakości w pracy z młodzieżą i promowania podejścia youth workowego wśród organizacji krakowskich.

Powinna ona przybrać formę serii spotkań informacyjnych, sieciujących, edukacyjnych (forma konferencyjno-warsztatowa), i wymiany dobrych praktyk opartych tematycznie na poszczególnych standardach.

Może być również kontynuowana w formie KAPOK-bis, tj kolejnej edycji Krakowskiej Akademii Partnerstwa, Organizacji i Kooperacji dla 2 grup docelowych: dotychczasowych absolwentów dla wzmacniania kompetencji oraz nowych organizacji dla przygotowania ich do pracy z młodzieżą. Tym samym społeczność praktyków będzie się poszerzała i wzmacniała.

Standardy Organizacji Młodego Krakowa opierają się na wspólnie opracowanym curriculum KAPOK, czyli programu edukacyjnego dla osób i organizacji pracujących w Krakowie: https://kapok.e4y.pl/kursy/

Projekt pilotażowy KAPOK zrealizowało w latach 2024-2025 Stowarzyszenie Europe4Youth we współpracy z Miastem Kraków. Projekt został dofinansowany przez Narodowy Instytut Wolności-Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Młodzieżowy na lata 2022-2033.

Standardy Organizacji Młodego Krakowa określone są w 3 obszarach:

• pracy z młodzieżą

• zarządzania zarówno projektami/ procesami pracy z młodzieżą, jak i zespołem i organizacją w zakresie strategii

• współpracy z Miastem Kraków

i dotyczą zarówno organizacji i podmiotów tworzących społeczność praktyków youth worku, jak i Miasta Krakowa.

W zakresie pracy z młodzieżą

1. Organizacja w swoich dokumentach programowych (statut, uchwały, inne regulacje) określa definicję pracy z młodzieżą spójną z Zaleceniem CM/Rec(2017)4 Komitetu Ministrów skierowanym do państw członkowskich w zakresie pracy z młodzieżą.

Rdzeń tej definicji określa, że:

Praca z młodzieżą to dobrowolne, równe, dostępne i dostosowane do potrzeb młodych ludzi działania, oparte na podejściu praw młodzieży, włączające i skoncentrowane na ich potrzebach oraz możliwościach. Polega na angażowaniu młodych w tworzenie, przygotowanie, realizację i ocenę inicjatyw odpowiadających ich doświadczeniom, zainteresowaniom i pomysłom, z użyciem metod edukacji pozaformalnej i nieformalnej. To praktyka społeczna obejmująca zarówno pracę z młodymi, jak i ich społecznościami, wspierająca ich uczestnictwo, włączenie społeczne oraz udział w procesach decyzyjnych.

1. Kadra organizacji rozumie i stosuje metodykę pracy z młodzieżą polegającą na uznaniu za fundamenty działań z młodzieżą zasad partnerstwa, równości i podmiotowości młodych ludzi i przejawiającą się w stosowaniu poniższego porządku działań (metodyki pracy z młodzieżą):

1. Nawiązanie relacji z młodymi ludźmi/ młodą osobą – zbudowanie fundamentów zaufania, bezpieczeństwa i równości,
2. Wspólne określenie celów działań odpowiadających na potrzeby młodych ludzi,
3. Wspieranie młodych ludzi w realizowaniu ich działań odpowiednimi narzędziami,
4. Wspólna ewaluacja działania i rozpoznanie efektów uczenia się i rezultatów.

1. Kadra organizacji wykazuje znajomość kluczowych obszarów kompetencyjnych potrzebnych do pracy z młodzieżą, m.in.:

1. Praca z młodzieżą – koncepcja i podstawowe zasady,
2. Praktyczne aspekty pracy z grupą młodzieżową,
3. Wybrane aspekty prawne pracy z młodzieżą,
4. Podstawy psychologii rozwojowej w pracy z młodzieżą,
5. Pedagogika oddziaływań profilaktycznych w pracy z młodzieżą,
6. Włączanie perspektywy gender, różnorodności i intersekcjonalnej w pracy z młodzieżą,
7. Adolescent w kryzysie – identyfikacja trudności, wsparcie, modelowanie postawy proaktywnej,
8. Komunikacja z młodymi,
9. Praca projektowa,
10. i in.

W zakresie zarządzania

1. Misja organizacji, jej wartości i działania są spójne z misją, wartościami i metodami pracy z młodzieżą, m.in.: wartości partycypacji, podmiotowości i autonomii młodego człowieka, równości, szacunku, tolerancji, otwartości na różnorodność. Działania wobec młodych ludzi są apolityczne i neutralne i mają na celu wspieranie całościowego rozwoju młodych ludzi, budowania tożsamości i zdobywania praktycznej wiedzy, a także dawanie narzędzi do aktywnego udziału w życiu społecznym, obywatelskim i wyrównywania szans.

1. Organizacja posiada merytoryczne zasoby kadrowe lub/i ma procedury rekrutacyjne pozwalające na budowanie i wspieranie silnych zespołów osób pracujących z młodzieżą.

1. Zarządzanie zadaniami w obszarze pracy z młodzieżą (administracja, finanse, wspieranie kadry i in.) uwzględnia specyfikę tej pracy, a zasoby na jej funkcjonowanie są zabezpieczone w budżecie projektów/ zadań publicznych.

1. Ewaluacja pracy z młodzieżą wykorzystuje wskaźniki konstruowane na podstawie jej celów, wartości i zasad, tak aby adekwatnie odzwierciedlały specyfikę i istotę tego obszaru działania.

W zakresie współpracy z Miastem Kraków

1. Organizacje i Miasto Kraków współpracują w ramach cyklu tworzenia polityki młodzieżowej na każdym etapie w formacie wspólnych narad, konsultacji i komunikacji na zasadach transparentności, otwartości i dobrej współpracy, w celu zapewnienia adekwatnych warunków realizacji zadań publicznych w obszarze pracy z młodzieżą.

Współpraca może odbywać się:

1. W strukturach istniejących ciał doradczo-konsultacyjnych (np. KDO ds. Młodzieży),
2. Formatu regularnych Krakowskich Spotkań Youth Workowych będących przestrzenią do wymiany myśli, praktyk, wiedzy eksperckiej, ale i wspólnej pracy nad rozwiązaniami,
3. Innych formatach.

z uwzględnieniem głosu i udziałem młodych ludzi w podejmowaniu decyzji.

1. Miasto Kraków aktywnie wspiera rozwój krakowskiej społeczności praktyków pracy z młodzieżą poprzez m.in.:
   1. umocowanie standardów jakości pracy z młodzieżą w krakowskiej polityce młodzieżowej,
   2. konsolidowanie, wzmacnianie i poszerzanie społeczności praktyków youth worku, poprzez realizowanie działań integracyjnych i tworzenie przestrzeni do wymiany praktyk i doświadczeń,
   3. organizowanie przestrzeni do rozwoju wiedzy eksperckiej w zakresie pracy z młodzieżą, organizowania, gromadzenia i dzielenia się wynikami badań nt. młodzieży.

1. Organizacje i Miasto Kraków wspólnie rozwijają krakowski sektor pracy z młodzieżą, opracowują dokumenty programowe i aktualizują niniejsze standardy.

Opracowała: Barbara Moś na podstawie warsztatów i konsultacji z uczestnikami 1 edycji Krakowskiej Akademii Partnerstwa, Organizacji i Kooperacji.

Kraków, 2025